Regionale samenwerking

Het zorglandschap ziet er in elke regio in Nederland anders uit en elke regio kent specifieke uitdagingen en vraagstukken. Het organiseren van passende zorg en ondersteuning vraagt door deze verschillen om een regionale en lokale aanpak. Daarom geeft het Integraal Zorgakkoord een belangrijke rol aan het versterken van regionale samenwerking. Op deze pagina wordt de voortgang over de afspraken rondom regionale samenwerking gedeeld.

Deze pagina bestaat uit 2 onderdelen: 

Regionale samenwerking algemeen

Passende zorg is de Juiste Zorg op de Juiste Plek. Voor het organiseren van de Juiste Zorg op de Juiste Plek is regionale en lokale samenwerking nodig. Niet alleen binnen het zorgdomein, maar ook tussen het sociaal domein en het zorgdomein. Om deze samenwerking te versterken, zijn er in het Integraal Zorgakkoord een aantal algemene afspraken over regionale samenwerking gemaakt.

Zo is er afgesproken dat partijen per zorgkantoorregio vraag en aanbod van zorg in kaart brengen in een regiobeeld. Op basis van deze regiobeelden stellen ze concrete regioplannen op. Met behulp van het regiobeeld en -plan kan gewerkt worden aan transformaties om de integrale gezondheidszorg in de regio te waarborgen.

Animatie van regiobeelden en regioplannen
© VWS

Regiobeelden

In het Integraal Zorgakkoord is afgesproken dat regionale partijen het regiobeeld opstellen en/of actualiseren. Het regiobeeld schetst een regionaal beeld met feiten, cijfers en prognoses over het zorggebruik en het zorgaanbod. De feiten en cijfers worden aangevuld met kwalitatieve informatie, om zo duiding te geven aan het verhaal van de regio.

Regioplannen

De opgaven die uit het regiobeeld naar voren komen, worden in het regioplan uitgewerkt. De regionale partijen maken afspraken om deze opgaven aan te pakken. Welke opgaven hebben prioriteit? Welke partijen gaan met welke opgaven aan de slag? Hoe sturen de partijen sturen en op welke (meetbare) resultaten? Ook staat in het plan beschreven hoe de regionale partijen de voortgang inzichtelijk maken.

Criteriaset regiobeelden en -plannen

Om regionale partijen te ondersteunen hebben landelijke partijen een criteriaset vastgesteld. De criteria voor de regiobeelden en -plannen bieden de regio’s houvast. Er ontstaan beelden en plannen op basis waarvan regio’s afspraken kunnen maken en acties kunnen toekennen. En waar regio’s op terug kunnen vallen als de samenwerking daar om vraagt. De criteria zijn onder andere gebaseerd op goede voorbeelden uit de regio’s.

Voor het regiobeeld en de regioplannen zijn zowel inhoudelijke¬†als procesmatige criteria geformuleerd. De inhoudelijke criteria¬†voor regiobeelden zijn ingedeeld in 4 categorie√ęn:

  1. (verwachte) zorggebruik en/of zorgvraag;
  2. (verwachte) zorgaanbod;
  3. regionale samenwerking; en
  4. conclusies op basis van het regiobeeld.

Lees hier de volledige criteriaset voor regiobeelden en -plannen

Afspraken en termijnen

  • Uiterlijk in het tweede kwartaal van 2023 worden de regiobeelden op www.dejuistezorgopdejuisteplek.nl gepubliceerd. De regioplannen volgen v√≥√≥r 1 januari 2024.
  • De marktleider zorgverzekeraar in een zorgkantoorregio neemt samen met¬†¬†de door de gemeenten in de regio aangewezen gemeente het initiatief tot het opstellen van regiobeelden en regioplannen. Samen maken zij een procesvoorstel en planning en betrekken hierbij de relevante regionale zorgpartijen en gemeenten.
  • Wanneer de regionale zorgpartijen samen het voor 1 januari 2024 niet eens worden over regioafspraken om de transformatieopgaven voor elkaar te krijgen, kunnen zij dat voorleggen aan de NZa.
  • Zorgverzekeraars, gemeenten, zorgaanbieders en burger- en pati√ęntorganisaties behouden de ruimte om aanvullende transformatieafspraken, netwerken en initiatieven voor te stellen; ook over zaken die niet in de regioplannen staan.

Hoe en waar aanleveren

De regiobeelden en -plannen kunnen via info@dejuistezorgopdejuisteplek.nl worden ingediend. Het team van de Juiste Zorg op de Juiste Plek zorgt voor de publicatie op de website. 

Basisbeeld ter ondersteuning

In januari zijn¬†criteriasets gepubliceerd voor regiobeelden en -plannen. Daarbij is aangegeven dat de Rijksoverheid de regio‚Äôs waar mogelijk faciliteert met beschikbare informatiebronnen. Daarom heeft het RIVM samen met landelijke datapartijen en met input van IZA-partijen de pagina ‚Äėbasisbeeld‚Äô ontwikkeld op de website¬†www.regiobeeld.nl.

Via deze pagina kan je per regio en thema eenvoudig doorklikken naar belangrijke feiten en cijfers. Deze informatie kan vervolgens gebruikt worden om een basisbeeld van de regio te ontwikkelen. Hiermee voldoen regio’s nog niet aan de vastgestelde criteria. De regio’s dienen het basisbeeld aan te vullen met kwalitatieve informatie, om zo een duiding te kunnen geven aan het verhaal van de regio.

Ga naar de pagina Basisbeeld

Informatie uitwisselen

Regionale partijen kunnen aanvullende informatie met elkaar uitwisselen. In dat licht is¬†de ACM Beleidsregel¬†over afspraken in het kader van de beweging ‚ÄėDe juiste zorg op de juiste plek‚Äô relevant.¬†Uitwisseling van vertrouwelijke bedrijfsgegevens kan impact hebben op de onderlinge concurrentie. Partijen moeten daarom vastleggen waarom deze informatiewisseling noodzakelijk is om het regiobeeld op te stellen. De ACM acht op voorhand het uitwisselen van huidige en toekomstige tarieven daarvoor niet noodzakelijk.

Op 30 maart gaf Bart Broers, directeur Zorg bij de ACM, een speech over samenwerken in de regio, de Mededingingswet en de rol van de ACM. Je kan de speech en informatie teruglezen op de website van de ACM.

Privacywetgeving

Verder moet bij het opstellen van regiobeelden en regioplannen rekening worden gehouden met privacywetgeving. Zorgverzekeraars en zorgaanbieders werken met gezondheidsgegevens. Daarmee moet extra zorgvuldig worden omgegaan. Van belang is dat persoonsgegevens alleen mogen worden uitgewisseld als daarvoor een wettelijke basis is. Dat geldt in principe niet als er geanonimiseerde persoonsgegevens worden verwerkt. Let daarbij wel op dat bij koppeling van datasets niet kan worden uitgesloten dat gegevens toch herleidbaar worden tot individuen, zodat er alsnog een wettelijke basis voor de gegevensverwerking moet zijn.

Inwonerparticipatie

De ervaringen en behoeften van inwoners en pati√ęnten vormen een belangrijke bron van kennis. Om veranderingen in de zorg goed vorm te geven, is die ervaringskennis onmisbaar. Dit maakt participatie door pati√ęnten, cli√ęnten, naasten en inwoners cruciaal voor het succes van de Juiste Zorg op de Juiste Plek.

Lees meer over inwonerparticipatie

Samenwerking in de acute zorg

De toegankelijkheid van de acute zorg staat onder druk; vooral op piekmomenten en buiten kantoortijden is de capaciteit regelmatig ontoereikend. Dat komt door structurele krapte op de arbeidsmarkt in combinatie met een stijgende zorgvraag en hogere verwachtingen van pati√ęnten over het altijd beschikbaar zijn van zorg.

Het landschap voor acute zorg moet ingrijpend transformeren om met de beperkte beschikbare mensen en middelen de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg voor elke Nederlander te kunnen blijven garanderen. Daarom zijn er afspraken gemaakt over het voorkomen van acute zorg, zorgcoördinatie en triage, kwaliteit van acute zorg, differentiatie, concentratie en spreiding, samenwerken in de keten, ROAZ-plannen, delen van informatie en bekostiging.

ROAZ-beelden en -plannen

Voorblad criteriaset voor ROAZ
© VWS

In het Integraal Zorgakkoord (IZA) is opgenomen dat Regionaal Overleggen Acute Zorg-regio’s (ROAZ-regio’s) aan de slag gaan met ROAZ-beelden en -plannen. Het ROAZ-beeld identificeert ontwikkelingen in de zorgvraag en -aanbod en knelpunten in toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van acute zorg.

De ROAZ-beelden laten zien welke actoren en karakteristieken in de regio een rol spelen om te komen tot effectieve interventies. Het ROAZ-plan beschrijft vervolgens op basis van het ROAZ-beeld wat de belangrijkste opgaven zijn en de afspraken die regionale zorgpartijen maken om deze aan te pakken.

De daadwerkelijke transformaties worden uitgewerkt in specifieke transformatieplannen door de daarbij betrokken zorgpartijen. Het regiobeeld en regioplan dienen daarvoor mede als input. ROAZ-beelden en -plannen zijn een middel om te komen tot beter zicht op de noodzakelijke transformaties van zorg.

Criteriaset ROAZ-beelden en -plannen

Voor het ROAZ-beeld en -plan zijn zowel inhoudelijke als procesmatige criteria geformuleerd. De inhoudelijke criteria voor de ROAZ-beelden zijn ingedeeld in 4 categorie√ęn:

  1. (verwacht) zorggebruik en/of zorgvraag
  2. (verwacht) zorgaanbod
  3. regionale samenwerking
  4. conclusies op basis van het ROAZ-beeld

De inhoudelijke criteria voor ROAZ-beelden zijn een opsomming van onderwerpen die geadresseerd dienen te worden in het ROAZ-beeld. Partijen mogen aanvullende thema’s, data en kwalitatieve informatie opnemen in het ROAZ-beeld.

Bij het opstellen van de criteria voor regiobeelden en -plannen op het niveau van zorgkantoorregio’s is rekening gehouden met de criteria voor de ROAZ-beelden en -plannen en omgekeerd, om strijdigheid met elkaar te voorkomen.

Lees hier de volledige criteriaset voor ROAZ-beelden en -plannen

Afspraken en termijnen

De voorzitter ROAZ en de marktleider zorgverzekeraar nemen het initiatief om te komen tot een ROAZ-beeld. In januari 2023 hebben zij de ROAZ-partijen ge√Įnformeerd over de criteriasets en een procesvoorstel en planning gemaakt. Het ROAZ-bureau draagt zorg voor de communicatie naar de ROAZ-partijen.

Regionale partijen zijn vanaf januari 2023 samen aan de slag. Uiterlijk in het tweede kwartaal van 2023 wordt het ROAZ-beeld openbaar gemaakt op de website www.dejuistezorgopdejuisteplek.nl. De ROAZ-plannen worden vóór 1 januari 2024 openbaar gemaakt op deze website.

Hoe en waar aanleveren

ROAZ-beelden en -plannen worden ingediend via info@dejuistezorgopdejuisteplek.nl.

Ondersteuning

De Rijksoverheid faciliteert de regio’s met informatiebronnen, waaronder:

  • een basisbeeld¬†per regio met daarin de landelijk beschikbare data voor de vastgestelde criteria;
  • regioanalyses¬†(NZa);
  • openbare databanken¬†(RIVM, regiobeeld.nl).¬†Er zijn verschillende databanken die je kunt gebruiken bij het opstellen of aanvullen van jouw regiobeeld.¬†

Overzicht van handige tools en toepassingen

Informatie uitwisselen

Regionale partijen kunnen aanvullende informatie met elkaar uitwisselen. In dat licht is¬†de ACM Beleidsregel¬†over afspraken in het kader van de beweging ‚ÄėDe juiste zorg op de juiste plek‚Äô relevant.¬†Uitwisseling van vertrouwelijke bedrijfsgegevens kan impact hebben op de onderlinge concurrentie. Partijen moeten daarom vastleggen waarom deze informatiewisseling noodzakelijk is om het regiobeeld op te stellen. De ACM acht op voorhand het uitwisselen van huidige en toekomstige tarieven daarvoor niet noodzakelijk.

Op 30 maart gaf Bart Broers, directeur Zorg bij de ACM, een speech over samenwerken in de regio, de Mededingingswet en de rol van de ACM. Je kan de  speech en informatie teruglezen op de website van de ACM.

Privacywetgeving

Verder moet bij het opstellen van regiobeelden en regioplannen rekening worden gehouden met privacywetgeving. Zorgverzekeraars en zorgaanbieders werken met gezondheidsgegevens. Daarmee moet extra zorgvuldig worden omgegaan. Van belang is dat persoonsgegevens alleen mogen worden uitgewisseld als daarvoor een wettelijke basis is. Dat geldt in principe niet als er geanonimiseerde persoonsgegevens worden verwerkt. Let daarbij wel op dat bij koppeling van datasets niet kan worden uitgesloten dat gegevens toch herleidbaar worden tot individuen, zodat er alsnog een wettelijke basis voor de gegevensverwerking moet zijn.

Spoedgeval? Zo kies je de juiste zorg
© VWS

Campagne: Spoedgeval? Zo kies je de juiste zorg?

Huisartsen (LHV), huisartsenposten (InEen), de ambulancesector (Ambulancezorg Nederland), de spoedeisendehulpartsen (NVSHA) en het ministerie van VWS willen mensen helpen om de juiste (spoed)zorg te vinden en te krijgen. De communicatiecampagne Spoedgeval? Zo kies je de juiste zorg! is het resultaat. Bij de campagne hoort een toolkit met communicatiemiddelen.

Naar de toolkit

Deel deze pagina