Goede samenwerking tussen Wmo en GGZ

Stel, iemand dreigt met zelfmoord en het GGZ-crisisteam wordt ingeschakeld. Maar eenmaal bij de cliënt aangekomen, blijkt dat er geen sprake is van een psychiatrische crisis: het gaat om een psychosociale crisis als gevolg van torenhoge schulden. Dit lijkt een klein detail, maar het GGZ-crisisteam kan in dit geval niet de juiste zorg bieden. Het is namelijk een Wmo-vraagstuk voor een Wmo-team dat niet 24/7 inzetbaar is. Maar vertel dat de cliënt maar eens op dat moment… Om ervoor te zorgen dat patiënten snel bij de juiste zorgverlener terechtkomen, bedachten de gemeente Deventer en het GGZ-crisisteam van Dimence een samenwerkingsconstructie.

Directe inzet van Wmo-diensten

‘‘In het geval van sociale problematiek, zijn er twee diensten 24/7 beschikbaar,’’ vertelt Elnathan Prinsen, psychiater bij Dimence Deventer. ‘‘Je hebt het GGZ-crisisteam en de politie. Heel veel problemen vallen alleen niet onder strafrecht, en niet onder de psychiatrie. Tussen die twee zit een heel groot gat.’’ Tijdens een gesprek met de gemeente bracht Elnathan dit gat ter sprake en werd al snel de conclusie getrokken dat dit gat makkelijk kon worden gedicht. ‘‘We hebben een paar honderd Wmo-aanbieders. Dan moeten we toch een rooster kunnen maken van mensen die acuut beschikbaar zijn? De gemeente heeft toen gezegd dat er geen aanvullende indicatie hoeft te worden gedaan als het crisisteam naar deze zorgverleners belt. De wmo-aanbieder mag direct tien uur zorg inzetten, waarin de cliënt de eerste ondersteuning krijgt. De cliënt kan daarna worden doorgeleid naar het reguliere sociaal wijkteam.’’

Natasja Smit, accountmanager Wmo bij de gemeente Deventer, legt uit hoe dit praktisch in z’n werk gaat: ‘‘We voeren de cliënt in ons systeem in, maar laten alles eromheen weg. We maken dus geen ondersteuningsplan en geen beschikking. Maar de cliënt staat wel in het systeem, waardoor ik een toewijzingsbericht aan een aanbieder kan sturen. De aanbieder kan daardoor gewoon een rekening sturen. Op deze manier past de zorg binnen de gewone contracten, maar wordt het sneller geleverd.’’

Minder verborgen leed en escalaties

Het grote voordeel van deze werkwijze is dat cliënten de juiste hulp krijgen. Sociaalpsychiatrisch verpleegkundige Robert van den Berg vertelt: ‘‘In het verleden zei je wel eens ’Sorry, ik kan niets voor je doen.’ Maar die mensen komen natuurlijk niet voor niets in beeld bij de crisisdienst. Nu is mijn gereedschapskist uitgebreid.’’ Bovendien kan de hulp veel sneller worden ingezet. Natasja: ‘‘Normaal gesproken moet iemand zelf contact zoeken met het sociaal team en ben je door de termijnen van de gemeente zo zes tot acht weken verder.’’ De problematiek verergert alleen maar in deze periode, vult Elnathan aan. Cliënten moeten zelf immers wekenlang aanmodderen.

Een tweede voordeel van deze werkwijze is dat verborgen leed zichtbaar wordt bij de gemeente. Door deze werkwijze hebben Deventerse zorgverleners in het afgelopen jaar 19 mensen geholpen.  Die waren voor die tijd niet in beeld bij de zorgverleners. ‘‘Deze mensen duiken op, omdat hun situatie ineens verergert. Het mooie is dat we er gelijk vervolg aan geven, waardoor het niet opnieuw tot ernstige problemen kan leiden,’’ aldus Natasja.

Tot slot merkt Elnathan op dat de Wmo- en GGZ-teams nu effectiever samenwerken. En actiever samen optrekken. ‘‘Soms is er zowel acute psychiatrische als sociaal-maatschappelijke problematiek. Dan doen wij als GGZ waar wíj goed in zijn en doen de Wmo-aanbieders waar zíj goed in zijn.’’

Efficiënte samenwerking door wederzijds vertrouwen en heldere verwachtingen

De reden waarom deze werkwijze zo goed werkt, heeft volgens Elnathan te maken met wederzijds vertrouwen. ‘‘Het werkt twee kanten op: wij kunnen Wmo-aanbieders inzetten, maar wanneer die zich zorgen maken, kunnen ze ook een beroep op de GGZ doen. Het feit dat je voor elkaar beschikbaar bent, maakt dat mensen het aandurven. Je creëert in feite veiligheid door beschikbaar te zijn.’’ Bovendien zijn de wederzijdse verwachtingen duidelijk, waardoor de ander niet onnodig wordt ingezet. ‘‘Doordat je weet wat je van elkaar kan verwachten, vraag je ook niet onnodig iets van elkaar. Je werkt efficiënter en de personen in kwestie krijgen veel sneller de juiste zorg.’’

Doordat de partijen elkaar niet onnodig inzetten, vallen de kosten mee. Het afgelopen jaar kostte deze regeling de gemeente in totaal 10.000 euro. En dat is niet veel, zo licht Natasja toe. ‘‘Zodra ik het team moet inzetten, of dat nu op verzoek van cliënt of sociaal team is, kost het mij geld. We hebben nu alleen het proces versneld.’’

Tip: Maak problemen bespreekbaar

Elnathan, Robert en Natasja zien kansen voor andere gemeenten. ‘‘Het werkt heel goed, je moet het alleen organiseren. Wij hebben het 2,5 week nadat het ter sprake kwam in de praktijk gebracht,’’ vertelt Elnathan. Cruciaal daarbij is het contact tussen de gemeente en GGZ, zo vertelt Natasja. ‘‘Wij hebben een goede relatie en regelmatig contact. Elnathan noemde dit probleem tussen neus en lippen door en toen kwamen we tot deze oplossing. Maar als je het niet weet, kun je er ook niet op inspelen.’’

Waar zien we vergelijkbare initiatieven?

In Arnhem werken wijkagenten, sociaal-psychiatrische verpleegkundigen en andere hulpverleners samen in de zorg voor verwarde mensen. Lees hier meer. 

Contactgegevens

Waar: Deventer

Betrokken organisaties:

  • Gemeente Deventer
  • GGZ-crisisteam van Dimence

Contactpersoon: Natasja Smit, accountmanager Wmo bij de gemeente Deventer, n.smit@deventer.nl, 0570-693624

Meer informatie

Acute inzet Wmo