360°-aanpak verbetert de zorg voor hiv-patiënten

Steeds meer hiv-patiënten kloppen aan bij het speciale behandelcentrum van het Amsterdamse OLVG. Dat zorgt voor een uitdaging: hoe blijf je goede zorg leveren, terwijl het aantal patiënten toeneemt? Het ziekenhuis vond de oplossing bij de patiënten zelf: samen met hen heeft OLVG vastgesteld welke gezondheidsdoelen voor patiënten het belangrijkst zijn.

Deze doelen zijn vervolgens vastgelegd in uitkomst-indicatoren. ‘‘Deze indicatoren maken inzichtelijk waar we in het zorgproces waarde kunnen toevoegen voor de patiënt,’’ vertelt Guido van den Berk, internist bij  OLVG. Maar dat is niet het enige: ‘‘Als je duidelijk hebt welke uitkomsten er echt toe doen en je die gaat meten, dan kun je kijken hoe je die zorg zo efficiënt mogelijk kan verlenen.’’

Aandacht voor meer dan hiv

Met de uitkomst-indicatoren krijgen patiënten een 360°-behandeling, waarbij niet alleen op hiv wordt gefocust. In plaats daarvan staat de gehele gezondheid centraal. Eens per jaar vult de patiënt bijvoorbeeld een vragenlijst in over de kwaliteit van leven. Hierin komen onderwerpen als slaap, pijn, angst en somberheid aan bod. Patiënten vullen deze vragenlijst thuis in, waardoor ze de vragen veilig en in rust kunnen beantwoorden. Op die manier komt de arts depressies of andere problemen eerder op het spoor.

OLVG houdt de uitkomst-indicatoren bij in een digitaal dashboard. Zo kunnen de arts en patiënt gemakkelijk zien hoe de patiënt ervoor staat. ‘‘Als alles groen is, is het prima. Als iets oranje of rood is, kunnen we daarmee aan de slag. De tool helpt ons om overzicht te behouden en ervoor te zorgen dat we aandacht besteden aan alle gezondheidsdoelen. Dat geeft houvast aan de zorgverlener en aan de patiënt.’’

''Transparantie is de eerste interventie''

Ook buiten de spreekkamer hebben patiënten inzicht in hun uitkomst-indicatoren, vertelt Guido. ‘‘We hebben een app ontwikkeld, de Happi App. Die vertaalt laboratoriumwaarden en kwaliteit van leven parameters naar al dan niet gerealiseerde gezondheidsdoelen. Zo kunnen patiënten ook buiten de spreekkamer gemakkelijk begrijpen hoe het met hun gezondheid gaat. Transparantie is eigenlijk je eerste interventie. Doordat mensen zien wat hun gezondheidsrisico’s zijn en hoe ze deze kunnen verminderen, worden zij gemotiveerd hun leefstijl aan te passen. Hierdoor is bijvoorbeeld het percentage rokers en daarmee het risico op hart- en vaatziekten gedaald.’’

360°-aanpak dankzij een meerjarig bundelcontract

Om de 360°-behandeling te laten slagen, heeft OLVG een meerjarig contract afgesloten met Zilveren Kruis. Hierdoor kan het ziekenhuis drie jaar lang investeren in betere zorg voor hiv-patiënten. Daarbij is sprake van een bundelcontract, waarmee OLVG vanuit één bundel alle gezondheidsdoelen kan financieren. Guido: ‘‘Vanuit de bundel kan ik bijvoorbeeld zeggen: om goed te kunnen zorgen voor mijn hiv-patiënten heb ik een bepaalde hoeveelheid apothekers, microbiologen en psychiaters nodig. Vervolgens betalen we dit team vanuit één pot.’’

De samenwerking met de zorgverzekeraar kwam tot stand doordat Zilveren Kruis en OLVG dezelfde ideeën hebben over de toekomst. ‘‘Er zijn altijd al landen die we resource-poor noemen,’’ vertelt Guido. ‘‘Maar nu zien we steeds meer dat we zelf ook tegen beperkingen aanlopen en dat we verstandiger met onze middelen om moeten gaan. De tijd is rijp om op een innovatievere manier zorg te verlenen en te contracteren.’’ Daarnaast geloven beide partijen in value-based healthcare. ‘‘Als je kwaliteit verbetert, bespaar je op langere termijn altijd op kosten. Gelukkig begrijpt Zilveren Kruis dat.’’

Tips voor collega’s

Guido geeft vier tips aan collega’s die op eenzelfde manier de zorg willen verbeteren:

  1. Maak gebruik van patiëntenvereniging, focusgroepen en een patiëntenpanel als je uitkomst-indicatoren vaststelt en je het zorgproces evalueert. ‘‘Het is ontzettend belangrijk dat je het samen met de patiënt doet. Niet alleen de patiënt centraal stellen, maar de patiënt aan het roer houden.’’
  2. Beperk de administratieve last met de juiste mensen. ‘‘Zorg dat je een datamanager en IT-ondersteuning hebt die de patiëntendata inzichtelijk maken.’’
  3. Onderstreep het belang van teamwork. ‘‘Zorg dat je iedereen meekrijgt en dat iedereen een stukje verantwoordelijkheid heeft. Bij ons zit iedere arts en verpleegkundige in een werkgroep die verantwoordelijk is voor één uitkomstindicator. Twee keer per jaar presenteren zij wat ze de afgelopen maanden hebben gedaan om die uitkomstindicator te verbeteren. Zo maak je iedereen medeverantwoordelijk en vier je successen samen.’’
  4. Zet eHealth initiatieven in. ‘‘Hiermee kun je patiënten meer regie geven en kostenefficiënter te werk gaan.’’

Contactgegevens

Waar: Amsterdam

Betrokken organisaties: 

  • OLVG
  • Zilveren Kruis

Contactpersoon: Guido van den Berk, internist bij OLVG, G.E.L.vandenBerk@olvg.nl

Meer informatie

Value-based healthcare

Financiering

Happi App