Passende hulp en ondersteuning onder één dak

De impact van kanker gaat vaak veel verder dan alleen de fysieke gevolgen van de ziekte. Ook op het psychosociale welzijn heeft de diagnose kanker grote impact. Hoe geef je deze patiënten op alle welzijnsaspecten voldoende aandacht? Stichting MOC Huis aan het water combineert fysieke zorg, psychosociale begeleiding en informele zorg. Initiatiefnemer Matty Hakvoort vertelt hoe patiënten hiermee geholpen zijn.

‘‘Gek genoeg heb je in de zorg voor kankerpatiënten een heel strikte driedeling. Namelijk: de informele zorg, de psychosociale zorg en de fysieke hulpverlening. Huis aan het Water probeert alles wat mensen kan helpen om na de diagnose kanker verder te leven, onder een dak samen te brengen. Dat doen we door de benodigde professionele hulp te koppelen aan de informele hulp die ook een bijdrage kan leveren.’’ De stichting heeft de functie van een inloophuis, wat betekent dat mensen met kanker en hun naasten er terecht kunnen voor een praatje, informatie of activiteiten met lotgenoten. Daarnaast zijn er medische professionals, zoals oncologische fysiotherapeuten, een bewegingswetenschapper, psychologen en psychiaters werkzaam. Afhankelijk van de behoefte van de persoon in kwestie, wordt passende hulp en ondersteuning ingezet. Sommigen willen bijvoorbeeld werken aan hun conditie of zijn op zoek naar informatie. Anderen hebben behoefte aan een luisterend oor of willen professionele hulp.

Patiënten dwalen niet meer door het zorgsysteem

‘‘Zonder goede nazorg zouden er zijn er heel veel dwalende mensen zijn, met veel meer onzekerheden dan nodig is. Angst voor terugkeer van kanker leidt er vaak toe dat mensen met extra hulpvragen bij de praktijkondersteuner (POH) of op de poli terechtkomen. Die onzekerheden hoeven ze niet te hebben als ze betere nazorg, kennis en ervaringsdeskundigheid tot hun beschikking hebben.’’

Uit recent onderzoek naar inloophuizen blijkt dat er inderdaad sprake is van een maatschappelijke meerwaarde, met kostenbesparend effect. Met de juiste ondersteuning in een inloophuis, komen patiënten minder vaak bij de POH, psycholoog of psychotherapeut terecht.

Maar kostenbesparing is niet het belangrijkste doel van Huis aan het Water. De stichting wil  kankerpatiënten en hun naasten vooral leren leven met een veranderd perspectief. Zij volgen daarbij het concept positieve gezondheid, waarbij het bijvoorbeeld gaat om kwaliteit van leven, sociaal-maatschappelijke participatie en dagelijks functioneren. ‘‘Op alle domeinen van positieve gezondheid scoren we een 9.’’ Belangrijk daarbij is dat mensen het gevoel hebben dat ze de regie over hun gezondheid en leven terug krijgen. ‘‘Mensen komen hier niet alleen maar om een zielig verhaal te delen. Ze willen werken aan herstel, zo goed als herstel mogelijk is.’’

Afhankelijk van sponsoring en donaties

Bij de stichting werken 80 geschoolde vrijwilligers. De financiering vindt plaats door middel van sponsoring en donaties. De formele hulpverleners werken niet uitsluitend voor de stichting, maar houden er wel hun praktijk. Zij hebben zo een eigen contract met een zorgverzekeraar die hun werkzaamheden vergoedt. ‘‘Als stichting komen we niet aan tafel bij de zorgverzekeraars. Dat is omdat zij vinden dat er onvoldoende bewijs is voor het effect van de combinatie van formele en informele zorg op het welzijn van patiënten. Onze manier van werken is nog zo nieuw, dat we de effecten van onze werkwijze nog niet kunnen aantonen. Dat is lastig. Wel hebben we inmiddels contact met gemeenten. Zij kopen nu zorg bij ons in, met name voor de jeugd- en mantelzorg.’’

Tip: houd rekening met gevoelens van domeinverlies

‘‘Als je professionele zorg wilt koppelen aan informele zorg is het noodzakelijk om alle partijen vroegtijdig bij elkaar te brengen. Veel professionals vinden het ingewikkeld om hun eigen identiteit en deskundigheid te koppelen aan de deskundigheid van vrijwilligers. Dat kan het gevoel van domeinverlies oproepen. Daarnaast kan de manier van werken met vrijwilligers anders zijn dan de  professionals gewend zijn. Vrijwilligers moeten goed georganiseerd en geschoold worden. Voorstaande moet duidelijk gecommuniceerd worden aan de professionals, anders gaan ze niet mee in de beoogde visie.

Om deze hindernissen te overwinnen, is het volgens Matty belangrijk om eerst te zorgen dat er voldoende steun is. ‘‘Wij hebben vooraf een adviesraad ingericht met mensen die in de regio die een belangrijke rol spelen binnen de oncologie. Denk bijvoorbeeld aan huisartsen, oncologisch verpleegkundigen, revalidatie artsen, oncologen en een hoogleraar psycho-sociale oncologie. Samen hebben wij een visie gevormd waarvan iedereen zegt: ‘Dit is kwalitatief een goede standaard. Hier gaan we voor.’’’

Contactgegevens

Waar: Katwoude

Betrokken organisatie: Stichting Huis aan het water

Contactpersoon: Matty Hakvoort, initiatiefnemer, m.hakvoort@xs4all.nl, 0620614680