Kwaliteit en betaalbaarheid in balans

De kwaliteit en betaalbaarheid van zorg houd je niet zomaar in balans. Daarom sloegen huisartsen uit regio Gorinchem (HenZ), de specialisten van het Beatrixziekenhuis (onderdeel van Rivas Zorggroep) en zorgverzekeraar VGZ de handen ineen. Het resultaat is het programma Kwaliteit Als Medicijn (KAM), ontstaan uit de overtuiging dat investeren in kwaliteit altijd hand in hand gaat met het voorkomen van onnodige en vermijdbare zorg en daarmee tevens het beteugelen van de zorgkosten. Programmamanager Els van der Stelt legt uit hoe dit programma leidt tot succesvolle initiatieven om de zorg anders te organiseren.  

Een maatschappelijke prikkel

Stijgende zorgkosten vragen om een andere manier van zorg organiseren. Regio Gorinchem begon niet aan Kwaliteit Als Medicijn vanwege organisatorische of financiële redenen. ‘‘In de zorg zien we vaak een prikkel die draait om het blijven produceren,’’ vertelt Els. ‘‘Wij wilden de transitie maken van een productiegericht zorgsysteem naar een systeem dat daadwerkelijk waarde toevoegt. Wij wilden onze maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen voor de zorg van de toekomst.’’

De uitkomst vonden ze in het rapport Kwaliteit als Medicijn, dat in 2012 uitkwam. ‘‘Het rapport ging over de filosofie dat investeren in kwaliteit hand in hand gaat met het voorkomen van zorg. Wij hebben toen gezegd: dit willen we met elkaar in praktijk brengen.’’ Els benadrukt dat het daarbij van belang is dat partijen gezamenlijk deze verandering in gang zetten. ‘‘Als je staat voor goede kwaliteit van zorg, dan moet je dat in samenwerking met elkaar doen. De interactie met elkaar, het nadenken en het zoeken naar de juiste oplossingen, dat heeft bij ons tot veel mooie dingen geleid.’’

Samen op zoek naar alternatieven

In 2015 startte Kwaliteit Als Medicijn als programma-organisatie. De betrokken partijen hebben gedeelde uitgangspunten geformuleerd, die sindsdien de basis vormen voor hun werk. Inmiddels telt het programma zo’n 60 initiatieven, variërend van transmurale behandelprotocollen tot e-consults.

Een initiatief waar Els bijzonder trots op is, is de poli-review. Hierbij worden patiënten op basis van protocollen en afspraken terugverwezen naar de huisarts. ‘‘Dankzij de poli-review zien we dat er veel minder bezoeken in het ziekenhuis nodig zijn. De specialist heeft daardoor meer tijd voor complexere patiënten en tijd om met de huisarts mee te denken. Voorheen kon dat niet altijd, omdat de poli’s voortdurend vol zaten.’’

Een ander voorbeeld is diagnostiek op de huisartsenpost, waardoor patiënten niet onnodig op de spoedeisende hulp terechtkomen. Hierdoor neemt de werkdruk op de spoedeisende hulp af, worden patiënten sneller geholpen en blijft hun eigen risico gespaard.

Vertrouwen als basis

Het gezamenlijk zoeken naar passende manieren van zorg verlenen, begint volgens Els bij vertrouwen. ‘‘Waar we voorheen nog weleens lijnrecht tegenover elkaar stonden en echt aan het onderhandelen waren, zijn we nu veel meer bezig met de vraag of we dezelfde beelden over de toekomst hebben. Je ziet dat we veel meer samenwerken op basis van vertrouwen. Dat draagt bij aan rust en veel meer gesprekken over de inhoud.’

Tijdens het traject leren de partijen bovendien steeds beter samenwerken. ‘‘Wij hebben allemaal onze eigen belangen en eigen inzichten. Maar samenwerken met al die partijen levert op dat je vraagstukken van elkaar leert inzien. We kennen elkaars agenda nu beter, weten waar andere partijen mee te maken krijgen en hoe we daarin gezamenlijk de verantwoordelijk kunnen nemen.’’ Om hier achter te komen, is het belangrijk met elkaar mee te lopen en echt met elkaar in gesprek te gaan. ‘‘Kijk eens van hoe zit dat nou, waarom is het voor specialisten in het ziekenhuis nou zo belangrijk om die patiënten fysiek in het ziekenhuis te zien? Wat is de waarde hiervoor voor de patiënt zelf? Waarom is het soms ook lastig om zorg los te laten? Als je elkaar daar beter in begrijpt, dan komt er altijd wel een oplossing.’’

Tip voor collega’s: focus op samenwerking

Samenwerking en vertrouwen zijn twee belangrijke succesfactoren voor verandering. Daarom raadt Els haar collega’s aan te investeren in het samenwerkingsverband. ‘‘Collega’s stellen vaak vragen over onze inhoudelijke aanpak en protocollen, zonder dat ze weten wie er met elkaar gaan samenwerken en hoe. Zoek eerst antwoord op vragen als ‘Waar willen wij als regio naartoe? Wat is onze regio eigenlijk? Welke burgers wonen er en hoe zouden we als zorgverleners met elkaar willen samenwerken?’ Als je deze vragen niet goed uitdenkt, dan is een initiatief gedoemd te mislukken. Dat eerste stuk is echt heel erg belangrijk, maar vooral ook echt heel erg leuk.’’

Contactgegevens

Wil je in contact komen met de initiatiefnemer? Klik dan hier.

Waar: Regio Gorinchem

Betrokken organisaties:

  • Huisartsenpraktijken in regio Gorinchem
  • Beatrixziekenhuis
  • Rivas

Meer informatie

Rivas.nl